Φόρτιση ηλεκτρικού αυτοκινήτου στο σπίτι: wallbox, φορητός φορτιστής ή πρίζα;

Ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο φορτίζει στο σπίτι με τρεις τρόπους: από κοινή οικιακή πρίζα με φορητό φορτιστή, από βιομηχανική πρίζα CEE με ισχυρότερο φορητό φορτιστή, ή από μόνιμα εγκατεστημένο wallbox. Η πρίζα είναι η φθηνότερη και πιο αργή λύση, το wallbox η ταχύτερη και πιο βολική. Ποια σας ταιριάζει εξαρτάται από τα χιλιόμετρα που κάνετε κάθε μέρα, από το τι δέχεται το αυτοκίνητό σας και από το τι μπορεί να δώσει η ηλεκτρική παροχή του σπιτιού σας.

Ποιες είναι οι τρεις επιλογές;

1. Οικιακή πρίζα και φορητός φορτιστής. Ο φορητός φορτιστής έχει οικιακό φις στη μία άκρη, μονάδα ελέγχου με τα ηλεκτρονικά ασφαλείας στη μέση και σύνδεσμο Type 2 για το αυτοκίνητο. Σε κανονική πρίζα 230 V φορτίζει με 2,3 kW όταν ρυθμιστεί στα 10 A, που είναι η ασφαλής τιμή για πρίζα σε συνεχή χρήση. Δεν χρειάζεται καμία εγκατάσταση.

2. Βιομηχανική πρίζα CEE και φορητός φορτιστής με ρυθμιζόμενη ισχύ. Πολλά σπίτια, γκαράζ και συνεργεία έχουν κόκκινη τριφασική πρίζα CEE 16 A ή 32 A, ή μπλε μονοφασική 16 A. Ένας φορητός φορτιστής με φις CEE μετατρέπει μια τέτοια πρίζα σε σημείο φόρτισης 11 kW (16 A, τριφασικά) ή έως 22 kW (32 A), και ο ίδιος φορτιστής δουλεύει και σε οικιακή πρίζα μέσω αντάπτορα. Όπου το επιτρέπει η καλωδίωση, ο ηλεκτρολόγος προσθέτει πρίζα CEE με μικρό κόστος.

3. Wallbox. Το wallbox είναι σταθερός σταθμός φόρτισης σε δική του γραμμή, συνήθως 11 kW, με τα ηλεκτρονικά ασφαλείας ενσωματωμένα και συχνά με μόνιμο καλώδιο, διαχείριση φορτίου, εφαρμογή, φόρτιση από περίσσεια φωτοβολταϊκών ή έλεγχο πρόσβασης. Απαιτεί εγκατάσταση από ηλεκτρολόγο και, στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, δήλωση στον διαχειριστή δικτύου.

Πόσο γρήγορη είναι κάθε επιλογή;

Την ταχύτητα φόρτισης την ορίζει ο πιο αδύναμος κρίκος της αλυσίδας: η πρίζα ή το wallbox, το καλώδιο και ο ενσωματωμένος φορτιστής του αυτοκινήτου. Ο πίνακας δείχνει τις τυπικές ισχείς φόρτισης εναλλασσόμενου ρεύματος στην Ευρώπη (230 V ανά φάση) και τι σημαίνουν στην πράξη.

Υπολογισμένο με 18 kWh ανά 100 km και περίπου 10 % απώλειες στον ενσωματωμένο φορτιστή και το καλώδιο. Η πραγματική κατανάλωση του αυτοκινήτου σας δίνει καλύτερη εκτίμηση. Ο υπολογιστής χρόνου φόρτισης που συνδέεται σε αυτή τη σελίδα κάνει τους υπολογισμούς για τη δική σας μπαταρία και τον δικό σας φορτιστή.

Ποια επιλογή ταιριάζει στο αυτοκίνητό σας;

Κάθε ηλεκτρικό έχει ενσωματωμένο φορτιστή που μετατρέπει το εναλλασσόμενο ρεύμα του σπιτιού σε συνεχές για την μπαταρία, και αυτός περιορίζει τη φόρτιση όσο ισχυρό και αν είναι το wallbox. Τα περισσότερα σημερινά ηλεκτρικά δέχονται 11 kW (τριφασικά, 16 A). Ορισμένα δέχονται μόνο 7,4 kW μονοφασικά και λίγα 22 kW. Τα υβριδικά plug-in συνήθως περιορίζονται στα 3,7 kW. Εξοπλισμός φόρτισης ισχυρότερος από τον ενσωματωμένο φορτιστή δεν βλάπτει, απλώς δουλεύει στο όριο του αυτοκινήτου. Ελέγξτε λοιπόν τον ενσωματωμένο φορτιστή πριν αποφασίσετε. Στα τεχνικά χαρακτηριστικά αναγράφεται ως ισχύς φόρτισης AC σε kW.

• Αυτοκίνητο 11 kW: σε τριφασική παροχή, ένα wallbox 11 kW ή ένας φορητός φορτιστής CEE 16 A αξιοποιεί όλη του την ικανότητα. Σε μονοφασική παροχή φορτίζει το πολύ με 7,4 kW, με 32 A στη μία φάση.
• Αυτοκίνητο 7,4 kW μονοφασικά: σε τριφασικό wallbox 11 kW φορτίζει με 3,7 kW, γιατί χρησιμοποιεί μόνο τη μία από τις τρεις φάσεις των 16 A. Χρειάζεται 32 A σε μία φάση για να φτάσει τα 7,4 kW, και πολλοί ευρωπαίοι διαχειριστές δικτύου περιορίζουν τα μονοφασικά φορτία στα 16 έως 20 A, οπότε τέτοια αυτοκίνητα φορτίζουν συχνά με 3,7 έως 4,6 kW.
• Αυτοκίνητο 22 kW: wallbox 22 kW ή φορητός φορτιστής CEE 32 A αξίζουν μόνο αν η παροχή σας δίνει 32 A ανά φάση με περιθώριο.
• Υβριδικό plug-in: μια οικιακή πρίζα ή ρύθμιση 3,7 kW είναι ό,τι μπορεί να αξιοποιήσει. Η μπαταρία είναι μικρή και γεμίζει ούτως ή άλλως μέσα σε μια νύχτα.

Ποια επιλογή ταιριάζει στο σπίτι σας;

Φάσεις. Στην Ελλάδα και την Κύπρο τα διαμερίσματα έχουν συνήθως μονοφασική παροχή, ενώ οι μονοκατοικίες συχνά τριφασική στα 400 V. Σε μονοφασική παροχή το ανώτατο όριο το βάζουν η συμφωνημένη ισχύς και η γενική ασφάλεια, τυπικά 3,7 έως 7,4 kW. Σε τριφασική παροχή τα 11 kW είναι απλή υπόθεση.

Γενική ασφάλεια. Ένας φορτιστής 11 kW τραβάει 16 A ανά φάση, ένας 22 kW τραβάει 32 A ανά φάση. Με γενικό μικροαυτόματο 25 A ένα wallbox 22 kW δεν αφήνει τίποτα για το υπόλοιπο σπίτι. Η διαχείριση φορτίου το λύνει: το wallbox μετράει την κατανάλωση του σπιτιού και χρησιμοποιεί όσο ρεύμα περισσεύει, ώστε να φορτίζει με ασφάλεια ακόμη και μικρή παροχή.

Αποκλειστική γραμμή. Η φόρτιση είναι συνεχές φορτίο για ώρες, κάτι για το οποίο οι γραμμές των οικιακών πριζών δεν είναι σχεδιασμένες. Ένα wallbox, ή μια πρίζα CEE που χρησιμοποιείται για φόρτιση, θέλει δική του γραμμή με δικό του μικροαυτόματο και ρελέ διαφυγής με ανίχνευση σφάλματος συνεχούς ρεύματος (τύπου A με ανίχνευση 6 mA DC, ή τύπου B). Αυτό απαιτεί το IEC 60364-7-722 για τα σημεία τροφοδοσίας ηλεκτρικών οχημάτων, και γι αυτό μετράει το όριο των 10 A στις κοινές πρίζες.

Δήλωση. Οι περισσότερες χώρες απαιτούν να δηλώνεται ένα σταθερό σημείο φόρτισης στον διαχειριστή δικτύου, και πάνω από κάποιο όριο ισχύος χρειάζεται έγκριση. Τη διαδικασία την αναλαμβάνει συνήθως ο εγκαταστάτης σας.

Διαδρομή καλωδίου και θέση στάθμευσης. Μετρήστε την απόσταση από τη θύρα φόρτισης μέχρι την πρίζα ή τη θέση του wallbox, με το αυτοκίνητο παρκαρισμένο όπως συνήθως. Καλώδιο 5 m καλύπτει τα περισσότερα γκαράζ, ενώ τα 7,5 έως 8 m δίνουν περιθώριο σε ανοιχτή θέση.

Πότε αρκεί μια οικιακή πρίζα;

Πιο συχνά από όσο νομίζουν οι περισσότεροι. Όποιος κάνει 30 km την ημέρα ξοδεύει περίπου 5,5 kWh, που μια πρίζα 2,3 kW τα αναπληρώνει σε λιγότερο από τρεις ώρες. Δέκα νυχτερινές ώρες στα 2,3 kW επιστρέφουν περίπου 20 kWh, δηλαδή 100 έως 115 km αυτονομίας, κάθε βράδυ. Αν η καθημερινή σας διαδρομή μένει κάτω από αυτό και μπορείτε να βάζετε το φις κάθε απόγευμα, η πρίζα κάνει τη δουλειά. Οι προϋποθέσεις:

• η πρίζα είναι σε καλή κατάσταση και, ιδανικά, σε γραμμή χωρίς άλλες μεγάλες καταναλώσεις·
• δεν παρεμβάλλονται μπαλαντέζες ή πολύπριζα ανάμεσα στην πρίζα και τον φορτιστή·
• ο φορτιστής είναι ρυθμισμένος στα 10 A, ή χαμηλότερα αν το φις ή η πρίζα ζεσταθούν έστω μία φορά·
• παλιά καλωδίωση έχει ελεγχθεί από ηλεκτρολόγο.

Αν θέλετε περισσότερα, η φθηνότερη αναβάθμιση είναι μια αποκλειστική γραμμή 16 A με πρίζα CEE, που δίνει 3,7 kW μονοφασικά ή 11 kW τριφασικά με τον ίδιο φορητό φορτιστή.

Πόσο κοστίζει κάθε επιλογή;

Τις τιμές τις κρατάμε ενημερωμένες στο κατάστημα. Εδώ εξηγούμε πού πάνε τα χρήματα.

• Φορητός φορτιστής: μόνο η συσκευή. Ταξιδεύει μαζί σας, δουλεύει σε φιλικά σπίτια, στη δουλειά και στις διακοπές, και ένα μοντέλο με ρυθμιζόμενο ρεύμα και αντάπτορες CEE μεγαλώνει μαζί με την εγκατάστασή σας.
• Πρίζα CEE: μικρή δουλειά αν ο πίνακας είναι κοντά, μεγαλύτερη αν πρέπει να περάσει νέο καλώδιο μέσα στο σπίτι.
• Wallbox: η συσκευή συν η εγκατάσταση. Η εγκατάσταση εξαρτάται πολύ περισσότερο από τη διαδρομή του καλωδίου, τις οικοδομικές εργασίες και την κατάσταση του πίνακα παρά από το ίδιο το wallbox. Σε ορισμένες χώρες υπάρχουν προγράμματα ενίσχυσης για οικιακά σημεία φόρτισης, και ο εγκαταστάτης συνήθως ξέρει τι τρέχει.

Η πρότασή μας

• Κάνετε λιγότερα από περίπου 50 km την ημέρα, μένετε με ενοίκιο ή δεν έχετε αποφασίσει: φορητός φορτιστής με ρυθμιζόμενο ρεύμα σε οικιακή πρίζα στα 10 A. Προσθέτετε πρίζα CEE αργότερα αν θελήσετε μεγαλύτερη ταχύτητα.
• Μένετε σε διαμέρισμα με μονοφασική παροχή: wallbox 7,4 kW με δυναμική διαχείριση φορτίου, ή πρίζα CEE 16 A με φορητό φορτιστή αν σας αρκούν τα 3,7 kW.
• Έχετε μονοκατοικία με τριφασική παροχή και αυτοκίνητο 11 kW: το wallbox 11 kW είναι η λογική επιλογή. Μια πρίζα CEE 16 A με φορητό φορτιστή δίνει την ίδια ταχύτητα με περισσότερη ευελιξία και λιγότερη εγκατάσταση.
• Έχετε φωτοβολταϊκά, δύο ηλεκτρικά ή μικρή παροχή: ένα wallbox με διαχείριση φορτίου και φόρτιση από περίσσεια φωτοβολταϊκών αποσβένει τα επιπλέον ηλεκτρονικά του.
• 22 kW: μόνο αν το δέχεται το αυτοκίνητό σας και η παροχή έχει περιθώριο. Για όλους τους άλλους, τα 11 kW είναι το σωστό μέγεθος.

Τι ισχύει σε Ελλάδα και Κύπρο

• Πρίζες. Στην Ελλάδα η οικιακή πρίζα είναι τύπου F (Schuko), οπότε το φις CEE 7/7 του φορητού φορτιστή ταιριάζει χωρίς αντάπτορα. Στην Κύπρο οι πρίζες είναι BS 1363 (τύπου G), οπότε εκεί ο φορητός φορτιστής χρειάζεται φις τύπου G ή κατάλληλο αντάπτορα. Οι δανικές πρίζες τύπου K και οι ιταλικές τύπου L δέχονται ορισμένα φις Schuko χωρίς να γίνεται η σύνδεση γείωσης, κάτι απαράδεκτο για φόρτιση αυτοκινήτου, οπότε σε ταξίδι χρησιμοποιείτε τον σωστό αντάπτορα.
• Φάσεις. Τα διαμερίσματα έχουν συνήθως μονοφασική παροχή στα 230 V, οπότε το πρακτικό όριο είναι 3,7 έως 7,4 kW. Οι μονοκατοικίες έχουν συχνά τριφασική παροχή στα 400 V, όπου τα 11 kW είναι εφικτά χωρίς δεύτερη σκέψη.
• Δήλωση στον διαχειριστή δικτύου. Στις περισσότερες χώρες της ΕΕ ένα σταθερό σημείο φόρτισης δηλώνεται στον διαχειριστή δικτύου και πάνω από κάποιο όριο ισχύος χρειάζεται έγκριση. Ρωτήστε τον εγκαταστάτη σας τι ισχύει για τη δική σας παροχή.
• Τιμολόγια. Σε πολλές χώρες υπάρχει φθηνότερο νυχτερινό ρεύμα, που κάνει τη νυχτερινή φόρτιση σε πρίζα ή wallbox ακόμη πιο συμφέρουσα. Δείτε τι προσφέρει ο πάροχός σας πριν προγραμματίσετε τις ώρες φόρτισης.